Γ. Καρτάλη 72
(Πρώην Γαλλικό Ινστιτούτο)
38333 Βόλος
ead-volos@astronomos.gr
secretary@astronomos.gr
Τηλ: (+30) 2421046253
Fax: (+30) 2421051061

Μάθημα 11ο:
Η ζωή στο Σύμπαν

Πρώτος ο Αριστοτέλης ξεχώρισε μεταξύ τους τα τρία είδη της ζωής: τη φυτική ζωή, τη ζωή των ζώων και τη ζωή του ανθρωπίνου πνεύματος. Οι βιολόγοι, σήμερα, προτείνουν ως κύρια γνωρίσματα της ζωής την αναπαραγωγή, την κληρονομικότητα με τη μετάλλαξη και τον μεταβολισμό.

Για τον ορισμό της ζωής η αστρονομική άποψη υποστηρίζει ότι η ζωή πρέπει να τροφοδοτείται από ενέργεια, όπως είναι ο Ήλιος για τη Γη μας. Ένας άλλος ορισμός θα τόνιζε ότι η ζωή σχετίζεται από εκείνα που βρίσκονται έξω από τη χημική ισορροπία, όπως είναι η ατμόσφαιρα της Γης.

Η ζωή στη Γη σχετίζεται με το νερό, τον άνθρακα και τη φωτοσύνθεση των φυτών. Δεν γνωρίζουμε, όμως, ποιες άλλες συνθήκες έπαιξαν σπουδαίο ρόλο για την εμφάνιση της ζωής. Οπωσδήποτε, βέβαια, η απόστασή της από τον Ήλιο, η ύπαρξη του νερού και το ατμοσφαιρικό όζον, αποτέλεσαν ευτυχείς συγκυρίες στην ύπαρξη και ανάπτυξη της ζωής.

Υπάρχει μια άποψη ότι η ζωή στη Γη προήλθε από το Διάστημα, από τους κομήτες και τους μετεωρίτες, που έπεσαν στη Γη, διότι τα συστατικά τους περιέχουν χημικά στοιχεία απαραίτητα για την ανάπτυξη της ζωής.

Στους γήινους πλανήτες Ερμή, Αφροδίτη και Άρη, από τις έρευνες που έγιναν, δεν βρέθηκε ίχνος ζωής. Ίσως κάτω από τα νέφη του Δία να υπάρχουν χημικά στοιχεία για την ανάπτυξη ζωής. Επίσης οι δορυφόροι των μεγάλων πλανητών, φαίνεται να έχουν κατάλληλες συνθήκες, όπως ο Τιτάνας, η Ευρώπη, η Καλλιστώ και ο Εγκέλαδος.

Οι θεμέλιοι λίθοι για την αναζήτηση ζωής στο Σύμπαν είναι το νερό, το άζωτο, το θείο και ο φωσφόρος. Οι αστέρες δεν φιλοξενούν ζωή λόγω της υψηλής θερμοκρασίας τους. Γι’ αυτό αναζητούμε ζωή στην κατοικήσιμη ζώνη των πλανητών τους, των εξωηλιακών πλανητών, όπως ονομάζονται, που τελευταία ανακαλύπτονται πολυάριθμοι.

Σε ένα πλανητικό σύστημα υπάρχει η λεγόμενη κατοικήσιμη ζώνη, μέσα στην οποία πρέπει να βρεθεί ένας πλανήτης για να μπορέσει να αναπτύξει ζωή, όπως συμβαίνει με τη Γη μας. Το διαστημικό σκάφος «Κέπλερ» έχει επισημάνει πολλούς εξωηλιακούς πλανήτες που βρίσκονται σε κατοικήσιμη ζώνη και επομένως, σ’ αυτούς πρέπει να αναζητήσουμε ύπαρξη νερού που είναι απαραίτητο για την ανάπτυξη της ζωής.