Γ. Καρτάλη 72
(Πρώην Γαλλικό Ινστιτούτο)
38333 Βόλος
ead-volos@astronomos.gr
secretary@astronomos.gr
Τηλ: (+30) 2421046253
Fax: (+30) 2421051061

Μάθημα 5ο:
Ο Γαλαξίας μας και οι άλλοι γαλαξίες

Όλοι οι αστέρες του ουρανού, μαζί με τους αστέρες, στους οποίους ξεχωρίζεται η γαλακτόμορφη ζώνη με τηλεσκόπιο, καθώς και η μεσοαστρική ύλη συγκροτούν το Γαλαξία μας (με κεφαλαίο Γ). Το σχήμα του Γαλαξία μας είναι φακοειδές με μέγιστο κύκλο το ίδιο το γαλαξιακό επίπεδο, το εκτεινόμενο κατά μήκος της γαλακτόμορφης ζώνης του ουρανού. Περιστρέφεται δε ο Γαλαξίας μας γύρω από το κέντρο του, με μια διαφορική κίνηση, που είναι διαφορετική σε κάθε σημείο του. Ο Ήλιος βρίσκεται προς το άκρο του φακοειδούς δίσκου του Γαλαξία και περιφέρεται γύρω από το κέντρο του με περίοδο ενός κοσμικού έτους.

Οι αστέρες του Γαλαξία μας διακρίνονται στον πληθυσμό – Ι, που περιλαμβάνει κυρίως τους αστέρες των πυκνών περιοχών (εδώ ανήκει και ο Ήλιος μας) και στον πληθυσμό – ΙΙ, που περιλαμβάνει του άλλους αστέρες.

Ο Γαλαξίας μας ανήκει στην ομάδα των σπειροειδών γαλαξιών με ράβδο, με δύο σπείρες. Οι δύο άλλες ομάδες είναι οι ελλειπτικοί γαλαξίες, που έχουν σχήμα έλλειψης και οι ανώμαλοι γαλαξίες που το σχήμα τους είναι ιδιόμορφο. Οι γαλαξίες παρουσιάζονται συνήθως στον ουρανό κατά ζεύγη, ομάδες ή και σμήνη ακόμη των 1000 περίπου γαλαξιών. Ανάμεσα δε στους γαλαξίες υπάρχει άφθονη μεσογαλαξιακή ύλη από μεμονωμένους αστέρες, σμήνη αστέρων, γέφυρες αυτών, καθώς μεσοαστρικό αέριο και σκόνη.

Κατά την παρατήρηση του ουρανού με ραδιοτηλεσκόπια διαπιστώνονται πολλές ακτινοβολίες που έρχονται από διάφορα μέρη και αποτελούν τις λεγόμενες κοσμικές ακτίνες.

Για την ονοματολογία των σμηνών αστέρων, των νεφελωμάτων και των γαλαξιών χρησιμοποιείται ο κατάλογος του Μεσιέ, του οποίου τα αντικείμενα έχουν τον αύξοντα αριθμό του με προτασσόμενο το γράμμα Μ, ή ο Νέος Γενικός Κατάλογος, με τα γράμματα NGC.