Γ. Καρτάλη 72
(Πρώην Γαλλικό Ινστιτούτο)
38333 Βόλος
ead-volos@astronomos.gr
secretary@astronomos.gr
Τηλ: (+30) 2421046253
Fax: (+30) 2421051061

Μάθημα 8ο:
Ισημερινές συντεταγμένες – Φαινόμενη κίνηση του Ήλιου

Για τον προσδιορισμό της θέσης ενός άστρου έχουμε την πολική απόστασή του, που είναι η γωνιώδης απόσταση μεταξύ αυτού και του βορείου πόλου του ουρανού. Επίσης έχουμε τις ισημερινές συντεταγμένες που είναι: 1.- Η ωριαία γωνία, δηλ. η δίεδρη γωνία που σχηματίζεται μεταξύ του ωριαίου κύκλου του νότου και του ωριαίου του αστέρα. 2.- Η απόκλιση, που είναι το συμπλήρωμα της πολικής απόστασης του άστρου.

Από τους αστέρες του ουρανού άλλοι μεν είναι αειφανείς, δηλ. φαίνονται πάντοτε στον ουρανό, κινούνται κοντά στο βόρειο πόλο αυτού και έχουν Ρ < φ, άλλοι δε είναι αφανείς, που δεν φαίνονται καθόλου, κινούνται κοντά στο νότιο πόλο και έχουν Ρ > 180ο – φ, ενώ άλλοι, τέλος, είναι αμφιφανείς, που ανατέλλουν και δύουν, χωρίς να πληρούν αυτές τις ανισότητες.

Ο Ήλιος φαίνεται να περνάει ανάμεσα στους απλανείς αστέρες κατά τη διάρκεια ενός χρόνου και να διαγράφει έτσι την εκλειπτική. Η ζωδιακή ζώνη εκτείνεται κατά μήκος της εκλειπτικής και περιλαμβάνει τους 12 ζωδιακούς αστερισμούς. Σε κάθε έναν από τους αστερισμούς αυτούς θεωρούμε ότι παραμένει ο Ήλιος για ένα περίπου μήνα κατά την ετήσια φαινόμενη κίνησή του. Όταν έχουμε ισημερία, ο Ήλιος βρίσκεται στα ισημερινά σημεία (την Άνοιξη και το Φθινόπωρο), ενώ όταν έχουμε μέγιστη διαφορά ημέρας και νύχτας, ο Ήλιος βρίσκεται στα ηλιοστάσια.

Οι ουρανογραφικές συντεταγμένες ενός άστρου είναι ανεξάρτητες από τον τόπο και το χρόνο παρατήρησης. Είναι δε αυτές: 1.- Η ορθή αναφορά, δηλ. η δίεδρη γωνία, που σχηματίζεται από τον ωριαίο του σημείου γ και από τον ωριαίο του αστέρα. 2.- Η απόκλιση, που μας είναι ήδη γνωστή.