Γ. Καρτάλη 72
(Πρώην Γαλλικό Ινστιτούτο)
38333 Βόλος
ead-volos@astronomos.gr
secretary@astronomos.gr
Τηλ: (+30) 2421046253
Fax: (+30) 2421051061

Μάθημα 7ο:
Σκοτεινή ύλη και σκοτεινή ενέργεια

Η σκοτεινή ύλη είναι αόρατη ύλη, που κατακλύζει τους αστέρες του Γαλαξία μας τους άλλους γαλαξίες και το Σύμπαν ολόκληρο και αποτελεί το 23% της ύλης του Σύμπαντος. Η ορατή ύλη του Σύμπαντος αποτελεί μόλις το 4% της συνολικής ύλης αυτού. Η ύπαρξή της επισημάνθηκε τόσο στο δικό μας Γαλαξία, όσο και στους άλλους γαλαξίες, αλλά και στα σμήνη των γαλαξιών με διάφορους τρόπους. Ιστορικά, προβλέφτηκε από τον Φριτζ Τσβίκι, το 1930, ο οποίος, μελετώντας το σμήνος των γαλαξιών της Παρθένου παρατήρησε ότι λείπει αρκετή μάζα, ώστε να μπορεί να διατηρηθεί σε ισορροπία το σμήνος αυτό. Πολύ αργότερα, το 1960, η Βέρα Ρούμπιν, διαπίστωσε το έλλειμμα μάζας, μελετώντας τις κινήσεις των άστρων σε 12 κοντινούς γαλαξίες.

Η ανίχνευση της σκοτεινής ύλης έγινε από τη μελέτη της κίνησης των ακραίων άστρων των γαλαξιών, που έπρεπε να διασπαρθούν στο Διάστημα χωρίς την επίδραση της ελκτικής σκοτεινής ύλης, καθώς και από την αδικαιολόγητη καμπύλωση του φωτός των μακρινών γαλαξιών. Ύστερα η σκοτεινή ύλη ανιχνεύθηκε και στο Γαλαξία μας και μάλιστα στην άλω αυτού, από τα ευρήματα του τεχνητού δορυφόρου “WMAP”. Το αέριο της άλω, θα έπρεπε να διασκορπισθεί, εάν δεν έλκονταν από την αόρατη σκοτεινή ύλη. Εξάλλου το διαστημικό τηλεσκόπιο “ROSAT”, όπως και άλλα επίγεια και διαστημικά τηλεσκόπια, ανίχνευσαν το αέριο της άλω άλλων γαλαξιών και διαπίστωσαν παρόμοια αποτελέσματα. Το ίδιο συνέβη και με την κοσμική ακτινοβολία υποβάθρου, η δομή της οποίας προϋποθέτει την ύπαρξη σκοτεινής ύλης.